Kilka słów o subwooferach.
Jaki subwoofer zbudować???
A może troszkę teorii?
Wiem, że nikt jej nie lubi, ale podstawy znać trzeba. Ograniczymy się wyłącznie do spraw najważniejszych z punktu widzenia konstruktora. Wykład będzie prosty. Zakładam, że każdy wie co to np. f3 (na wszelki wypadek napiszę - to dolna częstotliwość graniczna dla spadku efektywności -3dB, analogicznie mamy f6 i f10).

No to zaczynamy...
Pierwsze co musimy ustalić projektując suba to jego przeznaczenie. To decydująca faza projektu:) Jednego jesteśmy pewni - ma basować:) No tak, ale bas basikowi nie równy.
Wybór głośnika to chyba najtrudniejsza sprawa. Tyle ich na rynku. Generalnie można kierować się zasadami:
- im niższa częstotliwość rezonansowa (fs) tym lepiej. Dla 20cm głośnika fs<30Hz to dobry wynik, dla 30cm warto szukać fs<24Hz.
- im mniejsza objętość ekwiwalentna (Vas) tym lepiej - wyjdzie mniejsza obudowa.
- pamiętajmy, że podwyższenie dobroci (Qts) powoduje zwiększenie wymiarów obudowy obniżając dolną częstotliwość graniczną, i analogicznie - im głośnik ma mniejszą dobroć, tym obudowa wychodzi mniejsza, ale kosztem podwyższonej f3.


...wybieramy suba jaki nas interesuje:
- bass-reflex -najpopularniejszy rodzaj obudowy. Łatwy w konstruowaniu i projektowaniu. Dość duża efektywność. Łatwość w zdobyciu głośnika. Wszystko to decyduje, że bardzo często robimy b-r. Ma on oczywiście wady. Jedna z nich to często kiepska charakterystyka impulsowa, wysokie opóźnienia grupowe. Druga wada to dość szybkie opadanie charakterystyki poniżej f3 (2x szybciej niż w obudowie zamkniętej). Podczas projektowania b-r w WinISD warto kontrolować chcarkaterystykę GroupDelay. Jeśli opóźnienia w paśmie użytecznym przekraczają 20-25ms musimy liczyć się, że bas stanie się przez to leniwy, rozmyty i pozbawiony dynamiki. Do obudowy b-r szukamy głośnika o dobroci nie większej niż Qts=0,5. Polecam poeksperymentować w WinISD.
- EBS - to "sforsowany" bass reflex. EBS (Enchanced Bass System) to b-r, którego obudowa została powiększona o kilkanaście do kilkadziesiąt procent i zestrojona na niższą fb. Obudowę powiększamy aż do uzyskania założonego wcześniej maksymalnego spadku efektywności (nie polecam więcej niż -2dB) i stroimy wyrównując charakterystykę (nieoceniony okazuje się WinISD:). Uzyskujemy niższą o kilka Hz f3 kosztem pogorszenia charakterystyki impulsowej. Sub źle znosi dynamiczną muzykę jazzową (lub podobną), charakter basu jest rozwlekły i buczący. Natomiast w kinie domowym EBSy sprawują się dobrze oferując nawał basu, potężne grzmoty i wybuchy.
- zamknięty - obudowa niezbyt często stosowana ze względu na niską efektywność i trudność w zdobyciu głośnika. W warunkach amatorskich dość tudno zdobyć głośnik, który w obudowie zamkniętej będzie miał przyzwoicie nisko położoną f3. Jeśli już nam się uda i akceptujemy niski poziom sprawności subwoofera (np. na poziomie 84-86dB) to możemy uważać się za melomana pasjonata:) Dlaczego? Dlatego, że moim zdaniem subwoofery zamkniętę grają najpiękniej ze wszystkich. Charakterystyka impulsowa z natury jest dobra. Stromość zbocza poniżej f3 łagodna, mała podatność na dokuczliwe rezonanse...możemy stosować głośniki o podwyższonej dobroci (np. Qts=0,7)... odsłuch? Bas jest szybki, dynamiczny, miły dla ucha. Konstruując suba zamkniętego na dobrym głośniku (niestety drogim) i wzmacniaczu dużej mocy możemy oczekiwać pięknego, rasowego brzmienia.
- band-pass - czyli obudowa pasmowo przepustowa. Trudna w projektowaniu. Mało tolerancyjna. Błędy konstrukcyjne kończą się makabrycznym efektem. Zalety? Względnie niewielkie wymiary, możliwy zysk efektywności do 5dB. Wadą jest z pewnością wąski zakres przetwarzanych częstotliwości. Jeśli pragniemy uzyskać wysoką efektywność musimy liczyć się z szerokością pasma nie przekraczającą przykładowo 30-70Hz. Dobrze mieć do takiego suba satelity w miarę dobrze przenoszące od 80-120Hz. Inne wady podobne jak w b-r.
- linia transmisyjna - trudny w konstrukcji, czasochłonny i drogi w wykonaniu, ale oferujący ciekawe właściwości. Nie omówię go jednak, gdyż nigdy takiego nie konstruowałem :P
- tuba załamana - no właśnie - nie wiem dlaczego wiele ludzi mói na subwoofery samochodwe "tuba" skoro z tubą nic wspólnego nie mają. Nie ważne...to laicy...nie tak jak my:) Subwoofery z tubą załamaną oferują bardzo wysoką efektywność. Niestety oferują rónież duuuuże rozmiary. Sotsowane do celów estradowych lub klubowych.

Jak widać rodzaj zastosowanej obudowy zależy od naszy oczekiwań. Inny będzie sub do kina domowego (b-r, EBS?), inny do odtwarzania muzy dyskotekowej z dużym natężeniem dźwięku (band-pass, b-r?), a jeszcze inny dla melomana, który delektuje się dźwiękiem (zamknięty?).
Decyzja należy do Ciebie:)))