Założeniem wstępnym był przede wszystkim przystępny koszt wykonania subwoofera przy przyzwoitym efekcie odsłuchowym. Wiadomo, że na głośnikach za 3kPLN wychodzą świetne suby....ale kogo na to stać? Projekt poniżej jest stosunkowo tani...a jak sprawdzi się w praktyce zobaczę jak go skończę. Zapraszam do wspólnej budowy!
Tak wygląda schematyczny rysunek (w przekroju) tego co zamierzam zbudować...
Głośnik skierowany w stronę płyty ze stożkiem zmniejszającej rezystancję promieniowania głośnika. Rozwiązanie coraz częściej stosowane przez Yamahę, Kodę i Paradigma...
...odnośnie reszty poczytajcie dalej !
Wybór głośnika padł na Alpharda CW1202C. Wygląd ma "odpustowy" (wrrr...), ale zachęcony namowami innych jego użytkowników i obiecującymi symulacjami w WinISD zdecydowałem się sprawdzić co to cudo potrafi.
Magnes ma dość pokaźne rozmiary (dla porównania z boku leży komórka:). Tak odbija się to w parametrach T-S głośniczka:
Qts=0,615
Vas=165dm3
Fs=23Hz
SPL=86dB
Jak widać EBP mocno sugeruje rezygnację z obudowy wentylowanej !
Oto otrzymana charakterystyka częstotliwościowa dla obudowy 150dm3.
Pasmo przenoszenia od 23Hz (-6dB)...to baaardzo dobry wynik, rezonans obudowy Frc=34Hz, a dobroć Qtc=0,93.
Nierównomierność charakterystyki spowodowana podbarwieniem rezonansowym nie powinna być odczuwalna. Obudowy zamknięte mają zazwyczaj łagodny i mało dokuczliwy przebieg wszelkich podbarwień...
I mamy coś co bardzo mile nas zaskakuje.
Jak na obudowę zamkniętą przystało opóźnienia grupowe są niewielkie. Zaowocuje to szybkim, dynamicznym i dobrze kontrolowanym basem (?)
UWAGA! Niska efektywność!
Wada obudowy zamkniętej. Niski impuls okupiony jest niską efektywnością. Jeśli chcesz nagłaśniać tym subem imprezki domowe to chyba możesz się rozczarować.....ale.... znajdziemy na to nietypowy sposób w dalszej części konstruowania! (???)
Tak wygląda 13 elementów z płyty wiórowej 18mm po przywiezieniu ze stolarni:)
MDF z pewnością byłby lepszy, ale jest....hmm..... dużo, dużo droższy :/
Dokładniej pisząc są to płyty:
- 60x60cm - 4szt
- 60x52,8cm - 4szt
- 52,8x52,8cm - 4szt
- 52,8x36 - 1szt
Tak powstaje płyta wiórowa o grubości 36mm.
Co ciekawe po sklejeniu uzyskujemy lepsze własności akustyczne niż z pojedyńczej płyty 36mm...
Smarowane na calej powierzchni, skręcane ściskami stolarskimi i śrubunkami aż do wyschnięcia...
....na wkręty i klej wikolowy.... nieocenionym narzędziem okazuje się taboret z regulowaną wysokością blatu:)))
Tak wygląda przegroda, która będzie dzielnie walczyła z falą stojącą. Zamontowana na przekątnej ścian bocznych. Pełni także rolę wzmacniającą obudowę...ale czy przy płycie 36mm warto ją jeszcze wzmacniać?:)
Widać także bass-reflex (???). Z pewnością należy się małe wyjaśnienie. Skąd b-r w obudowie, która projektowana była jako zamknięta?
Jest to "sztuczka" rekompensująca niską efektywność obudowy zamkniętej. Bass refleks podczas normalnej pracy subwoofera będzie zawsze zatkany. W przypadku, kiedy potrzebna nam wysoka efektywność możemy go odetkać. Oczywiście spowoduje to mocne pogorszenie równomiernośći charakterystyki i odpowiedzi impulsowej....ale kiedy w domu imprezka i trzeba nagłośnić pół bloku raczej nik o tym nie myśli :))) Jak się okaże później powstałe podbarwienie nie leży wcale w dokuczliwie wysokim rejestrze basu... a uzyskujemy duży wzrost efektywności:)
Tak wygląda charakterystyka naszego suba przy otwartym otworze bass reflex.
Widać wyraźny wzrost efektywności w paśmie 30-60Hz.
Co ważne dla częstotliwości 80-140 wpływ otworu jest relatywnie mały co nie spowoduje przykrego i dokuczliwego podbarwienia dźwięku dudniącym basem wyższych rejestrów.
Tak wygląda spód subwoofera.
Na razie postanowiłem nie robić płyty ze stożkiem ze względu na brak czasu. Sub był potrzebny na 18-tkę:) Głośnik promieniuje w podłogę, a całość jeździ na rolkach. W planach miały być chromowane stożki, ale ciężar subwoofera (ponad 50kg) uniemożliwiłby przemieszczanie go samemu...a tak to można go sobie popchnąć:) Pomiędzy głośnikiem a obudową przykleiłem samprzylepną uszczelkę do okien (może być gąbka lub pianka).
Wygłuszenie - cały sub wyłożony jest od środka poprzyszywanym zszywaczem tapicerskim materiałem dźwiękochłonnym o grubości około 4cm. Przegroda także. Oprócz tego we wnętrzu znajdują się 3 spore "poduszki" uszyte z porowatego materiału z dziurkami i wypełnione syntetycznym materiałem przypominającym sztywną watę. Jest on jednak dużo rzadszy od waty przez co nadaje się do tłumienia obudowy zamkniętej w całej jej objętości. Okolice bass refleksu nie mogą być oczywiście zamurowane!
To jest rolka...jak widać na łożysku:)
Jej całkowita wysokość to 5cm. Jak łatwo się domyślić tyle też wynosi szczelina, którą promieniuje głośnik...
Tak prezentuje się zmontowany wzmacniacz we wnętrzu subka.
Po lewej widać 200W trafo i filtr przeciwzakłóceniowy. Dalej w prawą kondensatory filtrujące (6x4700uF), a następnie radiator, na którym siedzi mostek, TDA7294S, oraz płytka z regulowanym w zakresie 20-100Hz aktywnym filtrem dolnoprzepustowym. Całość przykręcona do listwy, a listwa wewnątrz pudła. Ułatwia to znacznie wyjmowanie całej elektroniki z pudła.
Mniej więcej na 1/3 od góry subwoofera zainstalowałem świetlówkę podświetlającą panel czołowy. Znajdują się tam także dwa potencjometry (f odcięcia i głośność). Wszystko dokładnie uszczelniłem silikonem. Panel wykonam na ploterze w postaci wyciętych w czarnej filii liter i symboli, które będą oczywiście efektownie świeciły. Obok potencjometrów jest także miejsce na diodę informującą o możliwości przesterowania wzmacniacza (Pout>80W).
To na razie tyle ile udało mi się skonstruować. Z powodu braku czasu idzie to troszkę opornie.
W najbliższej przyszłości zaszpachluję brzegi łączeń płyt, okleję wsio okleiną drewnopodobną, założe maskownice panelu oraz czołową płytę z pleksiglasu. Z tyłu znajdzie się gniazdo sieciowe, terminal z przyłączem, oraz wyłącznik sieciowy...